فراخوان نمایشگاه نقاشی؛ «منظر شهری سمنان»

  • اندازه و تکنیک آثار آزاد است.
  • آثار میبایست از منظر شهری و هویت فرهنگی استان سمنان باشند.
  • کیوریتور: مونا عزیز
  • آثار خود را (همراه با مشخصات و رزومه هنرمند) به صورت CD به نشانی سمنان، میدان استاندارد، روبروی استخر ایثار، موسسه آموزش عالی فضیلت، به نام مونا عزیز ارسال و یا به شماره ۰۹۱۲۹۴۳۸۷۴۱ تلگرام نمایید
  • برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره ۰۹۱۲۹۴۳۸۷۴۱ تماس بگیرید.

زمان: هفته آخر تیرماه ۱۳۹۷

مهلت ارسال آثار: ۳۱ خردادماه ۱۳۹۷

مکان: تهران، خیابان آزادی، خیابان دکتر قریب، شماره ۲۳

سودجویان وارد بازار مسکن شدند

اخبار ساختمان به نقل از “خبرگزاری مهر” ، به نقل از صدا و سیما، محمدمهدی مافی اظهار داشت:

عواملی چون عرضه و تقاضا در قیمت مسکن تاثیرگذار است و تغییرات در بازارهای موازی چون ارز، سکه و طلا جو روانی را پیش می‌آورد و سرمایه ها از بانکها به سمت بخش مسکن سرازیر می‌شود که این امر، همراه با افزایش قیمت مسکن بود.

وی افزود:

قیمت مسکن حد منطقی و معقول باید داشته باشد؛ در غیر این صورت توان خریدار پایین می آید و تولیدکننده هم اقدام به کاهش ساخت و ساز می کند.

مافی ادامه داد:

قیمت مسکن در سال های گذشته به اندازه نرخ تورم بوده و افزایش قیمت ۳۰ درصدی، بسیار لجام گسیخته است؛ ضمن اینکه در چنین شرایطی، گروهی از این فرصت استفاده می کنند سود می برند و در مقابل، مردم ضرر می کنند.

وی تاکید کرد:

با افزایش قیمت مسکن، قیمت مصالح ساختمانی، دستمزد کارگران افزایش می یابد و تنها واسطه ها سود می کنند.

عضو هیات مدیره انجمن انبوه سازان تهران افزود:

باید اقتصادی پایدار داشته باشیم؛ در غیر این صورت تورم منجر به کاهش اشتغال در بخش مسکن می شود.

در چند سال گذشته، دولت تورم را نگه داشت؛ اما در حال حاضر قیمت مسکن به طور ناگهانی از تورم بالاتر رفت که به ضرر مصرف کننده است.

مافی تصریح کرد:

باید ساخت مسکن بر اساس نیازسنجی و الگوی مصرف صورت گیرد؛ در حالیکه در برخی از مناطق کشور با افزایش و در برخی نقاط با کاهش تولید روبه رو هستیم؛ به طور مثال در بخش لوکس‌نشینی، مسکن بسیار زیاد داریم که تا چندین سال آینده نیاز به ساخت و ساز این واحدها نیست؛ اما در برخی نواحی(بخش متوسط و فرودست جامعه) که به مسکن نیاز دارند، محصول آماده نداریم.

وی افزود:

دولت از نظر عملیاتی نمی تواند در بخش مسکن اقدامی کند؛ اما در سطح بالادستی می تواند با ساده سازی ساخت و ساز و دریافت مجوز این روند را تسهیل کند.

منبع

Summary

نویسنده: دُرسا جلالیانکارشناس ارشد معماری از دانشگاه تورنتو


از دیرباز یادواره‌ها و مجسمه‌های یادبود اولین آثار هنری بودند که در سطح شهر و در معرض دیدگان مردم قرار می‌گرفتند. استادان تاریخ هنر، به خصوص در پنجاه سال اخیر-پس از جنگ جهانی دوم- بارها درباره‌ی عملکرد این نوع از یادبودها بحث و مناظره کرده‌اند. آلمانِ پس از هیتلر، با موضع منحصربه‌فردی که در برابر گذشته‌اش داشت، هنرمندان و یادبود-سازانی به خود دید که ابعاد جدیدی به این مناظرات افزود و یادبودهای سنتی را به چالش کشید.  مگر نه اینکه یادبودها همیشه برای یادآوری قهرمانی ملی و به پاس افتخارات بزرگان برپاشده‌اند؟ چطور با همان ابزار به یاد بیاوریم (یا شاید فراموش کنیم) جنایاتی را  که پیشینیان ما مرتکب شده‌اند؟  سوالاتی این‌چنین بودند که جنبش ضد-یادبود[۱]  را پدید آوردند.

سنت این بود: یادبودها توسط «فاتحان» برپا می‌شد به یاد اعمال قهرمانانه و دستاوردهای یک کشور و مردمان‌اش؛ ترکیبی از هنر، تاریخ و سیاست. یادبودها معمولا عظیم‌االجثه بودند، در مرکز فضا قرار می‌گرفتند و بریده‌هایی از تاریخ را -که حاکمان در آن روسفید بودند- در قالب احجامی برای نسل‌ آینده به جای می‌گذاشتند. پیام یادبود، به بیننده‌‌اش دیکته می‌شود؛ بیننده‌ای که انعکاس نظر شخصی‌اش اهمیتی ندارد.

اکثر آلمان‌ها پس از جنگ از رژیم نازی تبری می‌جستند. ترجیح می‌دادند که خود را قربانی آن رژیم بدانند یا حداقل این‌طور نشان دهند که در برابر هیتلر مقاومت کرده‌اند. هنگامی که بنا داشتند گذشته‌ی خویش را فراموش و از آن گذار کنند، نگاه همه‌ی دنیا به آن‌ها بود، جنایاتشان را پیوسته یادآوری می‌کرد و پاسخی درخور می‌طلبید. و این سرآغاز تلاش هنرمندان بود تا برای اولین بار، نه به پاس افتخارآفرینی ملی‌شان، که برای ابراز ندامت و برائت از گذشته‌شان، یادبود بیافرینند.

یکی از اولین نمونه ها سال ۱۹۹۳ به‌پا شد. «یادبود قربانیان جنگ و جور» اثر کتی کلویتز[۲] با ظاهری آشنا و متعارف ( تصویر ۱). مجسمه‌ای حجیم و برنزی از مادری که جنازه‌ی پسر مرده‌اش را در آغوش گرفته است. تاثیرگذار بود و برخلاف بسیاری از یادبودهای جنگ، نمی‌خواست رنج را شریف نشان دهد تا آن‌جا که توجیهش کند. می‌خواست تصویری ببخشد به مفهومی عمومی از عزا در فضای مصالحه‌ی جهانی. هرچند منتقدانش  بر این باور بودند که این نوع یادبودها «یاد» به ارمغان نمی‌آورند که هیچ، سرپوشی نیز می‌گذارند بر واقعیت اصلی؛ مبادا که به آگاهی منجر شود. آن را متهم کردند که به مسئله‌ی دردناک و شرم‌آور اصلی به شایستگی پرداخته نشده است: مسئله‌ی نسل کشی. سوال اصلی، همانطور که جیمز یانگ[۳] ، مبدع ترکیب «ضد یادبود» مطرح کرد این بود: چگونه ملتی متشکل از جفاکاران سابق برای قربانیان‌اش سوگواری می‌کند؟ چگونه ملتی مانند آلمان خود را به عنوان کشوری جدید و مشروع بر ردّ خاطرات گناهانش بازمی‌سازد؟

تصویر ۱

تصویر ۱

از دهه‌ی ۸۰ میلادی به بعد، نسل جدیدی از هنرمندان برای پاسخ به این چالش قد علم کردند و در ذات بنای یادبود تفحص کردند؛ در دائمی بودن آن، در تسلی خاطری که احتمالا ارائه می‌دهد، در خاطره‌ای که در زمان و فضا آواره کرده است و در تلاش نافرجامش برای زنده نگاه داشتن تاریخ. این هنرمندان، یادبود سنتی را (که شیوه‌ی محبوب و مرسوم خودِ نازی‌ها برای گسترش عقایدشان بود) تکه سنگی می‌دانستند که به مردم می‌گوید باید به چه چیز بیندیشند و چه قضاوتی از تاریخ داشته باشند. پس آن‌ها تلاش کردند یادواره‌ای بسازند که در برابر ذات یادواره بودن خود مقاومت کند.

مثال اول: حجم سیاه

در سال ۱۹۸۷، سُل لِویت[۴] هنرمند آمریکایی، بلوک عظیمی از سنگ سیاه را که به‌ یک تابوت متروکه می‌مانست، در مقابل کاخ مونستر آلمان ، برپا کرد و آن را به «یهودیان مفقودالاثر» پیشکش کرد. شهروندان معترض بودند که حجم سیاه که حالا پر بود از گرافیتی‌ها و شعارهای سیاسی، در شأن آن میدان نوساز و پرشکوه نبود و رانندگان از اینکه جای کافی برای دور زدن لیموزین‌هایشان ندارند ناراضی بودند. یک سال بعد حجم سیاه را تخریب کردند. یاد و خاطره‌ی آن یادبود اما در ذهن جامعه باقی ‌ماند. پس از آن حجم سیاه تبدیل شد به یک یادبود غایب، به یاد مردمی غایب (تصویر ۲).

مثال دوم: فواره‌ی وارونه

برای هوهایزل، بهترین راه به خاطر آوردن یک فقدان، بازتولید آن فقدان بود.

سال ۱۹۸۷ شهرداری شهر کَسِل از هوهایزل[۵]، هنرمند آلمانی دعوت کرد تا اثری برای گرامی‌داشت فواره‌ی تخریب‌شده‌ی آشروت بیافریند. فواره‌ی اصلی را زیگموند آشروتِ یهودی به شهرداری هدیه داده بود (تصویر ۳). نازی‌ها آن را در سال  ۱۹۳۸ از بین بردند تا اثری از هدیه‌ی یک یهودی در شهر باقی نماند. از آن، حوضچه‌ای خالی به عنوان تنها شاهد زندگی قبلی فواره به یادگار مانده بود. در حالی‌که که خاطره‌ی فواره از یاد مردم رفته‌رفته محو می‌شد، هوهایزل یادبودی با فرم نگاتیو از فواره طراحی کرد. همان فواره‌ی قدیم را مو به مو با جزییات کامل ساخت، منتهی آن را وارونه کرد به داخل خاک فرو بُرد (تصویر ۴ تا۶). خود او درباره‌ی طرحش این‌طور می‌نویسد:

«فواره‌ی جدید را طوری طراحی کردم تا آینه‌ی فواره‌ی قبلی باشد تا تاریخ این مکان را نجات دهد و در خودآگاه مردم شهر رخنه کند. باشد که هرگز چنین اتفاقاتی تکرار نشود. فواره‌ی غرق شده یک یادبود نیست. یک تاریخ مجسم است. دعوتی‌ست برای رهگذران که بر فراز آن بایستند و یادواره را در ذهن خود جستجو کنند».

برای هوهایزل، بهترین راه به خاطر آوردن یک فقدان، بازتولید آن فقدان بود.

تصویر ۳

تصویر ۳

تصویر ۴

تصویر ۴

تصویر ۵

تصویر ۵

تصویر ۶

تصویر ۶

 

مثال سوم: ستون ناپدیدشونده

ستون ناپدیدشونده همه‌‌ی آنچه که هدف یک ضد-یابود محسوب می‌شد را در دل خود جای داده بود: تسلی نمی‌داد بلکه تحریک می‌کرد. ثابت نمی‌ماند و تغییر می‌کرد. دائمی نبود و محو می‌شد. مغفول نمی‌ماند و تعامل می‌طلبید.

برای یوخن گزر و استر شالف گرز[۶]،  با ایده‌ی یادبود ناپدیدشونده‌شان، مسجل بود که مسئولیت یک خاطره‌ی جمعی بر دوش بازدیدکنندگان است نه خود یادبود. یادبود این دو هنرمند در شهر هامبورگ آلمان  در سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۳ به یکی از آثار شاخص در دنیای یادمان‌ها بدل شد.

در پاسخ به دعوت شهرداری هامبورگ برای طراحی «یادبود ضد فاشیسم، جنگ و خشونت و طرفدار صلح و حقوق بشر»، این دو هنرمند ستونی به سطح یک مترمربع و ارتفاع دوازده متر در شلوغ‌ترین میدان شهر بنا کردند. این ستون هرسال ۱.۵ متر به داخل زمین فرو می‌رفت تا نهایتاً کاملاً ناپدید شود (تصویر ۷). بر پایه‌ی ستون این متن نوشته شده بود:

«از تمامی شهروندان و مسافران دعوت به عمل می‌آوریم تا نام خود را این‌جا بر روی این ستون به نام ما اضافه کنند. با این کار ما متعهد می‌شویم تا هشیار بمانیم. این ستون دوازده متری رفته رفته به داخل زمین فرو میرود. یک روز به طور کامل محو میشود و محل یادبود ضد فاشیسم خالی میماند. در آخر این فقط ماییم که می‌توانیم علیه بی‌عدالتی‌ها برخیزیم».

تصویر ۷

تصویر ۷

 

ستون ناپدیدشونده همه‌‌ی آنچه که هدف یک ضد-یابود محسوب می‌شد را در دل خود جای داده بود: تسلی نمی‌داد بلکه تحریک می‌کرد. ثابت نمی‌ماند و تغییر می‌کرد. دائمی نبود و محو می‌شد. مغفول نمی‌ماند و تعامل می‌طلبید.

مثال‌های بعدی نیز هر کدام یکی از این اهداف را پی می‌گرفتند، مانند پروژکتوری که اطلاعات مربوط به یک اردوگاه کار اجباری را که حالا زمین ورزش شده بود به روی آن می‌انداخت. جمله‌ها گاهی عوض می‌شدند، جابه‌جا می‌شدند و مردم نیز می‌توانستند به آن اضافه کنند. نور  گاهی بود،گاهی نبود؛ تعاملی، موقت، و متغیر. باور این بود که یک یادبود غایب شاید، مردم غایب را بهتر به یاد می‌آورد.

در اثرگذاری یادبودها به عنوان فصل مشترک هنر عمومی و خاطره‎ی سیاسی بر به یاد آوردن انسان اما تردید به قوت خود باقی‌ست. برخی معتقدند یادبودها «یاد» را در خود خاک می‌کنند، به همان میزانی که فضا را اشغال می‌کنند بین تاریخ و فهم بیننده فاصله می‌اندازند و به چیزی ورای حجم خود ارجاع نمی‌دهند. برخی دیگر می‌گویند یادبودها به جای حفظ خاطره‌ی جمعی، آن را آواره می‌کند و در مواد و مصالح خود به دام می‌اندازند. شاید هرچه بیشتر ثابت و در دیدرس باشند، حساسیت چشم به آن‌ها کمتر می‌شود. شاید در عصر تولید انبوه یادبودها، نسبت عکسی میان سعی در یادآوری گذشته و مکاشفه‌ی حقیقی آن وجود دارد.

[۱] Counter Monuments

[۲] Käthe Kollwitz

[۳] James E. Young

[۴] Sol LeWitt

[۵] Hoheisel

[۶] Jochen Gerz and Esther Shalev-Gerz

مرکز آمار: قیمت مسکن در تهران ۳۳درصد گران شد

اخبار ساختمان به نقل از “خبرگزاری  بر اساس آمار منتشرشده مرکز آمار ایران از قیمت مسکن در تهران، قیمت فروش یک مترمربع زیربنای مسکونی و متوسط مبلغ اجاره به‌علاوه سه درصد ودیعه پرداختی برای اجاره یک مترمربع زیربنای مسکونی در زمستان ۹۶ نسبت به زمستان ۹۵ به‌ترتیب ۳۳٫۲ درصد و ۲۶٫۶ درصد در شهر تهران افزایش یافته است.

متوسط قیمت فروش هر مترمربع زمین یا زمین ساختمان مسکونی کلنگی معامله‌شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۵۹۹۲۲ هزار ریال با میانگین مساحت ۲۷۶ مترمربع بوده است که نسبت به فصل قبل ۱۳٫۶ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳٫۵ درصد افزایش داشته ‌است.

متوسط قیمت فروش هر مترمربع زیربنای مسکونی معامله‌شده از طریق بنگا‌ه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۵۸۷۱۵ هزار ریال با میانگین مساحت ۹۴ مترمربع و متوسط عمر بنای ۱۱ سال بوده است که نسبت به فصل قبل ۱۴٫۸ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۳۳٫۲ درصد افزایش داشته است.

متوسط مبلغ اجاره ماهانه به‌علاوه سه درصد ودیعه پرداختی برای اجاره یک مترمربع زیربنای مسکونی معامله‌شده از طریق بنگاه‌های معاملات ملکی در شهر تهران ۲۸۱۹۷۱ ریال با میانگین مساحت ۷۵ مترمربع و متوسط عمر بنای ۱۴ سال بوده است که نسبت به فصل قبل ۹ درصد و نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲۶٫۶ درصد افزایش داشته است.

منبع

Summary

پرس‌وجو از چند بنگاه معاملاتی املاک نیز این ادعا را اثبات می‌کند که اجاره‌بها در برخی نقاط تهران بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته است.

یکی از مدیران راهکارهایی برای مهار اجاره‌ بها را به دولت پیشنهاد می‌کند درباره علت افزایش قیمت اجاره‌ بها به خبرنگار ما می‌گوید:

اکنون در محله‌های مختلف خانه‌های خالی وجود دارد و صاحبان این املاک حاضر به اجاره این خانه‌ها نیستند و معتقدند قیمت اجاره‌بها کم است و فروش هم برای آنها صرفه ندارد، به همین دلیل خانه را خالی نگه می‌دارند.

به گفته کارشناسان، قیمت اجاره از نرخ تورم و قیمت خانه به‌دست می‌آید، اما ظاهرا این قاعده
بر هم خورده است.

دولت نرخ تورم را تک‌رقمی اعلام کرده، اما نرخ اجاره‌بها از ابتدای امسال بیش از ۵۰ درصد رشد داشته است.

اجاره‌بهای مسکن در حالی افزایش بین ۷۰ تا ۱۰۰ درصدی داشته که درآمد کارگران در طول یک سال بین ۱۲ تا ۲۰ درصد اضافه‌شده است.

از سوی دیگر باید توجه داشت که مقامات وزارت راه و شهرسازی بارها تاکید کردند تعداد خانوار با تعداد واحدهای مسکونی برابر است و حتی تعداد واحدهای مسکونی بیشتر عنوان می‌شود، اما به‌نظر می‌رسد محاسبه این اعداد و ارقام کمی به دور از انصاف و عدالت باشد.

چرا که یک فرد دارای چند واحد مسکونی است و یک خانواده هیچ واحد مسکونی در اختیار ندارد.

قیمت اجاره‌ بها از قیمت مسکن نشات می‌گیرد و زمانی که قیمت خانه افزایش می‌یابد به همان میزان قیمت اجاره‌ بها نیز افزایش خواهد یافت. این گفته یک مقام مسئول در وزارت راه و شهرسازی است که معتقد است دولت نباید به ساخت مسکن ورود کند و هرگونه دخالت وضعیت را بدتر خواهد کرد.

نکته دیگر قابل توجه اینجاست که سالانه حدود ۶۰۰ هزار تا یک میلیون ازدواج به ثبت می‌رسد، اما تولید مسکن در شرایط فعلی حدود ۳۹۰ تا ۴۰۰ هزار واحد مسکونی در سال است.

با یک محاسبه سرانگشتی می‌توان دریافت که سالانه حدود ۲۰۰هزار واحد مسکونی در کشور کم است و این تقاضا به تقاضاهای انباشته گذشته افزوده می‌شود.

به گفته کارشناسان، اقتصاد ایران به تولید سالانه یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد مسکونی نیاز دارد، اما متاسفانه دولت‌ها به این موضوع توجه نمی‌کنند و هر بار با در نظر گرفتن آمار واحدهای خالی که مختص افراد ثروتمند است از اعتباربخشی به این موضوع امتناع می‌کنند.

گرانی مسکن، اجاره‌بها را زیاد کرد

مهدی سلطان‌محمدی، کارشناس مسکن گرانی مسکن را ناشی از کاهش سرمایه‌گذاری و ساخت مسکن دانست و تصریح کرد:

قیمت مسکن براساس عرضه و تقاضا تعیین و حدود ۹۵ درصد ساخت‌وساز در این حوزه توسط بخش خصوصی انجام می‌شود اما در طول سال‌های گذشته به دلیل کاهش سرمایه‌گذاری و تولید در این بخش شاهد افزایش قیمت مسکن و همچنین اجاره‌بها بودیم.

سلطان محمدی با تاکید بر این‌که دولت نباید به صورت مستقیم برای ساخت اقدام کند به خبرنگار ما گفت:

بیشتر سرمایه‌گذاری و ساخت مسکن توسط بخش خصوصی انجام می‌گیرد و دولت می‌تواند نقش تسهیل‌گر داشته باشد تا مجری.

اکنون اقداماتی در حوزه تحریک تقاضا انجام شده که کاهش نرخ سود تسهیلات مسکن در بافت‌های فرسوده و خانه اولی‌ها بخشی از آن را تشکیل می‌دهد.

وی افزایش نرخ اجاره‌بها را ناشی از گرانی مسکن تلقی کرد و افزود:

کاهش تولید مسکن و همچنین کاهش سرمایه‌گذاری در این حوزه باعث افزایش قیمت مسکن و به تبع آن نرخ اجاره‌بها شده است.

از سوی دیگر باید توجه داشت همچنان تورم در جامعه وجود دارد. عددی که به عنوان تورم اعلام می‌شود، نرخ تورم عمومی است و بررسی جزئیات آن نشان می‌دهد هر بخش چقدر رشد داشته است.

آمارسازی برای فرار از تولید

دکتر بیت‌ا… ستاریان، کارشناس اقتصاد مسکن در این باره به خبرنگار ما گفت:

سالانه بیش ازیک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد مسکونی نیاز داریم اما مسئولان دولتی به جای تسهیل در تولید مسکن اقدام به آمارسازی‌هایی می‌کنند که نشان دهند وضعیت مطلوب است و نیازی به تولید نداریم.

وی با تاکید بر این‌که افزایش نرخ اجاره‌بها حدود ۲۰ درصد منطقی است، افزود:‌

اکنون نرخ اجاره‌بها بیش از منطق آن رشد داشته و دلیل اصلی این موضوع هم کاهش تولید مسکن و همچنین افزایش قیمت است.

ستاریان تصریح کرد:

زمانی که قیمت مسکن افزایش می‌یابد، توقع مالکان هم بر اساس قیمت آن بالا می‌رود و موجب رشد نرخ اجاره‌بها می‌شود.

اکنون نیز همین اتفاق افتاده و برخلاف نرخ تورم تک‌رقمی که اعلام می‌شود، قیمت‌ها چند برابر نرخ تورم رشد دارند.

تعیین سقف و کف اجاره‌بها

رئیس کمیسیون عمران مجلس، بر ضرورت ارائه لایحه‌ای از سوی دولت در خصوص تعیین سقف و کف برای نرخ اجاره‌بها تاکید کرد و گفت:

رشد نرخ اجاره‌بها با توجه به رکود عمیق مسکن و نبود ساخت‌وساز در ماه‌های اخیر قابل پیش‌بینی بود.

محمدرضا رضایی در گفت‌وگو با خانه ملت با اشاره به دلایل رشد نرخ اجاره‌بها در ماه‌های اخیر، تصریح کرد:

بارها در خصوص گرانی مسکن و اجاره‌بها با ادامه شرایط فعلی به دولت و مجموعه وزارت راه و شهرسازی هشدار داده شده بود.

رئیس کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، با بیان این‌که رکود عمیق مسکن بر گرانی اجاره‌بها تأثیر داشته است، افزود:

توقف ساخت‌وساز در حوزه مسکن علاوه بر تأثیر بر افزایش حباب نرخ مسکن، بر بازار اجاره‌بها نیز اثر منفی داشته است.

نماینده مردم جهرم بیان کرد:

ورود ضربتی دولت به بحث تنظیم بازار اجاره‌بها قبل از آغاز فصل نقل و انتقالات برای جلوگیری از بزرگ‌تر شدن نرخ‌ها ضروری است.

وی از آمادگی کمیسیون عمران مجلس برای بررسی لایحه دولت در خصوص تعیین سقف و کف برای نرخ اجاره‌بها در مناطق مختلف کشور خبر داد و افزود:

عدم ورود مجلس به تدوین چنین طرحی به علت رعایت بار مالی احتمالی آن است.

مسکنی برای اجاره‌ نشین‌ ها +جدول

تصمیم جدید بانک مسکن، زوجین ۲ بار می‎توانند وام مسکن بگیرند

بانک مسکن درجهت حمایت بیشتر از زوج‌های متقاضی خرید مسکن، یک مصوبه دیگر برای تسهیل تأمین مالی این گروه از خریداران به شعب خود در سراسر کشور ابلاغ کرد.

به گزارش کمپانی مصالح(BanaNews.ir)؛ با تصمیم جدید هیئت مدیره بانک مسکن، زوجین استفاده کننده از تسهیلات خرید مسکن، مشروط به گذشت دوره زمانی مشخص از اولین مرتبه استفاده از این تسهیلات و همچنین تسویه بدهی خود با بانک یا انتقال تسهیلات به غیر، می‌توانند یک بار دیگر تسهیلات خرید مسکن دریافت کنند.

پیش‌تر، برای استفاده دوباره از تسهیلات خرید مسکن ازجانب زوجین، محدودیت وجود داشت اما با مصوبه جدید بانک مسکن، این ممنوعیت برداشته شده است.

زوجین متقاضی استفاده دوباره از تسهیلات خرید مسکن متناسب با نوع تسهیلات انتخابی، باید ضوابط مصوب هر کدام از انواع تسهیلات را رعایت کنند.

بر این اساس، چنانچه زوج متقاضی تسهیلات خرید مسکن برای دومین بار، به‌دنبال دریافت تسهیلات از محل اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن یا تسهیلات مشارکت مدنی از محل صندوق پس‌انداز ساخت مسکن باشد، محدودیتی در تعداد دفعات استفاده از تسهیلات وجود ندارد.

برای دریافت تسهیلات با سپرده از محل حساب صندوق پس‌انداز مسکن، حساب پس‌انداز مسکن جوانان و همچنین تسهیلات فروش اقساطی ناشی از سهم الشرکه از محل صندوق پس‌انداز ساخت مسکن مجدد، باید ۵ سال از تاریخ دریافت تسهیلات با سپرده قبلی گذشته باشد و در عین حال عملیات تسویه یا انتقال تسهیلات به غیر، انجام شده باشد.

مصوبه جدید بانک مسکن برای بافت‌های فرسوده نیز امکان استفاده دوباره زوجین از تسهیلات را فراهم کرده است. در بافت‌های فرسوده شهری، شرط خانه اولی بودن متقاضی استفاده از تسهیلات صندوق پس‌انداز مسکن یکم ضروری نیست اما در صورتی که متقاضی، خانه اولی نباشد، نرخ سود این تسهیلات، ۸ درصد محاسبه خواهد شد. همچنین زوجین برای استفاده دوباره از تسهیلات صندوق پس‌انداز مسکن یکم در بافت فرسوده، باید دوره زمانی ۵ سال بعد از اولین مرتبه استفاده از تسهیلات مسکن را پشت سر گذاشته باشند و نسبت به تسویه با بانک یا انتقال تسهیلات اولیه به غیر، اقدام کرده باشند.

با این حال، در خارج از بافت فرسوده شهرهای کشور، آن دسته از زوجین که یک‌بار از تسهیلات خرید مسکن استفاده کرده‌اند، نمی‌توانند از تسهیلات صندوق پس‌انداز مسکن یکم، استفاده کنند چرا که برای تسهیلات یکم، در خارج از بافت، حتماً متقاضی، دارای شرایط خانه اولی باشد به این معنا که تا به حال از تسهیلات مسکن استفاده نکرده باشد و فرم جیم زوجین سبز باشد. منظور از سبز بودن فرم جیم آن است که زوجین تا به حال از امکانات دولتی شامل زمین و مسکن استفاده نکرده باشند.

مصوبه جدید هیئت مدیره بانک مسکن حاکی است، اعطای تسهیلات بدون سپرده به زوجین متقاضی استفاده دوباره از تسهیلات،‌ منوط است به تأمین و تخصیص اعتبار و پیش‌بینی موضوع در سیاست‌های اعتباری یا طرح‌های مقطعی بانک. همچنین در اعطای تسهیلات توأم، ضوابط هر یک از تسهیلات، از شرایط عمومی و اختصاصی همان تسهیلات تبعیت می‌کند.

به‌بیان دیگر، در صندوق پس‌انداز ساخت مسکن و صندوق پس‌انداز مسکن، امکان ارایه دو فقره تسهیلات مسکن به زوجین برای ساخت یا خرید یک واحد مسکونی، امکان‌پذیر نیست. زوجین برای این منظور باید به‌صورت توأم (توأم با تسهیلات صندوق پس‌انداز مسکن یکم یا اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن)، تسهیلات مدنظر خود را دریافت کنند.

در پرداخت مجدد تسهیلات خرید مسکن زوجین از محل اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن، اعطای تسهیلات خرید مسکن بدون سپرده مازاد بر سقف تسهیلات از محل اوراق گواهی حق تقدم استفاده از تسهیلات مسکن نیز انجام می‌شود. اما این تسهیلات (بدون سپرده)، تا زمان اجرای بخشنامه مربوط به همین نوع تسهیلات، در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت.

 

پایگاه خبری بانک مسکن

کنترل قیمت مسکن یک تجربه شکست خورده جهانی است

اخبار ساختمان به نقل از “ایران اکونومیست” ، «علی چگنی» روز شنبه در جمع خبرنگاران افزود:

مساله کنترل قیمت مسکن همیشه مفید نیست، هرچند ممکن است در کوتاه مدت اثرگذار باشد اما در بلندمدت مشکلات زیادی را برای این بخش به وجود می آورد.

وی با بیان اینکه در فرآیند تولید مسکن همواره هزینه های آن افزایش می یابد، گفت:

در صورت افزایش هزینه، اگر اجازه داده نشود قیمت ها رشد کند در این صورت هیچ سرمایه گذار و تولیدکننده ای وارد بازار مسکن نخواهد شد و سرمایه گذاری در بخش مسکن منفی می شود.

مدیرکل دفتر برنامه ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی تاکید کرد:

این مساله باعث خواهد شد فرآیند تولید مسکن متوقف و در آینده عرضه مسکن به بازار با محدودیت های زیادی مواجه شود که در آن صورت، بهای آن نیز افزایش زیادی خواهد داشت.

چگنی در ادامه به رشد معاملات مسکن در کشور اشاره کرد و گفت:

امسال نسبت به پارسال معاملات مسکن رشد داشته و این روند با ملایمت ادامه یافته است.

به گفته این مقام مسئول در وزارت راه وشهرسازی، پس از چند سال منفی بودن سرمایه گذاری در این بخش، خوشبختانه سال گذشته سرمایه گذاری ها افزایش یافت و روند صدور پروانه های ساختمانی نیز در کشور از شاخص منفی به مثبت حرکت کرد.

مدیرکل دفتربرنامه ریزی و اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی ادامه داد:

با رشد صدور پروانه های ساختمانی و افزایش تولید مسکن، کسب و کار نیز در این بخش رونق می گیرد و در بازار نیز شاهد افزایش معاملات مسکن خواهیم بود.

چگنی در باره افزایش قیمت اجاره بهای واحدهای مسکونی نیز گفت:

بررسی های نشان می دهد امسال رشد اجاره بها در کشور در حدود نرخ تورم خواهد بود.

بانک مرکزی در گزارش «تحولات مسکن شهر تهران در فروردین ماه سال ۱۳۹۷» اعلام کرد که شاخص اجاره بهای مسکن شهر تهران در فروردین ماه گذشته در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۹٫۳ درصد رشد داشته است.

در این ماه متوسط قیمت خرید و فروش یک متر زیربنای واحد مسکونی معامله شده از طریق بنگاه های معاملات ملکی شهر تهران ۵۵ میلیون و ۳۰۰ هزار ریال اعلام شد که نسبت به ماه پیش از آن و مدت مشابه سال گذشته به ترتیب ۲۰ درصد، کاهش و ۲۹٫۵ درصد افزایش نشان می دهد.

ماه گذشته همچنین بیشترین معاملات مسکن به ترتیب در مناطق پنج، دو، چهار و ۱۰ انجام شد به طوری که منطقه پنج با ثبت ۴۶٫۷ درصد و منطقه ۱۹ با ثبت چهار درصد به ترتیب بیشترین و کمترین رشد متوسط قیمت مسکن را نسبت به مدت مشابه سال پیش تجربه کردند.

بنا به اعلام بانک مرکزی، ماهیت یکساله قراردادهای اجاره و اثرپذیری شاخص اجاره بهای مسکن از سیاست های کنترل و مهار تورم، سبب تغییر اجاره بها با تحولات نرخ تورم در کشور شده است.

سهم هزینه مسکن از مجموع هزینه های خانوار در محاسبات شاخص کل بهای کالاها و خدمات مصرفی معادل ۳۳٫۱ درصد است.

منبع

Summary

سرنوشت نامعلوم واحدهای فاقد متقاضی مسکن مهر هشتگرد

کد خبر: ۸۶۸۱۰ Print This Post
۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۷ | ۱۰:۵۹
سرنوشت نامعلوم واحدهای فاقد متقاضی مسکن مهر هشتگرد

در حالی واحدهای مسکن مهر فاقد متقاضی پاشنه آشیل‌ این طرح در هشتگرد است که مدیرعامل تازه وارد عمران این شهر تاکنون برنامه‌ای برای تعیین تکلیف این پروژه‌ها ارائه نکرده است. زمان اتمام مسکن مهر این شهر نیز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

به گزارش کمپانی مصالح(BanaNews.ir)؛ ۲۰ دیماه سال گذشته سرپرست شرکت عمران هشتگرد با بیان این‌که در این شهر با مشکلات مربوط به انشعابات آب، برق و گاز مواجه هستیم، گفته بود: پروژه‌های مسکن مهر هشتگرد طی شش ماه تا یکسال آینده تحویل متقاضیان می‌شود.

شیرزاد یزدانی با اشاره به این‌که به تفکیک پروژه‌های مسکن مهر در حال بررسی مسائل و مشکلات هستیم، اظهار کرد:‌ در شهر هشتگرد مشکلات انشعاب آب،برق و گاز داریم، با وجود آن‌که ابنیه کامل شده است اما به دلیل نبود انشعاب عملا نمی‌توانیم پروژه‌های مسکن مهر را افتتاح کرده و تحویل دهیم. هشتگرد از قبل مشکل آب داشته و قرار است از خط انتقال طالقان-تهران ۵ میلیون مترمکعب آب برای رفع مشکل کنونی به هشتگرد منتقل شود.

وی همچنین با اعلام این‌که حدود ۶۰۰۰ مسکن مهر بدون متقاضی در هشتگرد وجود دارد، گفت: برخی متقاضیان به دلایلی از مسکن مهر انصراف می‌دهند که متاسفانه به دلیل این‌که بودجه مستقلی در این زمینه نداریم نمی‌توانیم پولی به انصرافی‌ها پرداخت کنیم.

وی با تاکید بر این‌که پول متقاضیان به همراه تسهیلات بانکی صرف ساخت این واحدها شده است، افزود: بهترین روش برای متقاضیان انصرافی این است که جایگزینی را برای خرید واحد مسکن مهر خود معرفی کنند.

به گزارش تسنیم، دوشنبه هفته گذشته مدیرعامل جدید شرکت عمران هشتگرد با حضور چند رسانه گزینش شده نشست خبری برگزار کرد. بر خلاف انتظار مهدی هدایت در این نشست نه درباره زمان اتمام پروژه‌های مسکن مهر حرفی نزد و نه در رابطه با واحدهای بدون متقاضی.

وی با بیان این‌که بحث همراهی و کمک دستگاه‌های خدمات رسان در مسکن مهر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، گفت:‌ نیاز بیشتری به حضور موثر دستگاه‌های خدمات رسان به خصوص در تامین آب و گاز پروژه مسکن مهر را داریم. امیدواریم این همراهی بیشتر باشد تا این بار در قول و وعده‌ها بابت تحویل تاخیر نداشته باشیم.

مدیرعامل شرکت عمران هشتگرد بیان کرد:‌ یکی از کارهای مناسبی که در هشتگرد طی این مدت انجام گرفت بحث کاهش تراکم بلوک‌ها در شهر جدید بود. با توجه به علاقه و همگون سازی بافت به دنبال این هستیم که ساخت و ساز را به دنیال پروژه‌های کم تراکم ویلایی و همچنین باغ شهرها ببریم.

 

تسنیم

به اشتراک بگذارید :

اخبار ساختمان به نقل از “خبرگزاری ایسنا” ، یک عضو کمیسیون عمران مجلس از تصمیم تعدادی از نمایندگان مجلس برای تهیه طرحی دو فوریتی برای سامان دادن به وضعیت آشفته و نابسامان این روزهای بازار مسکن خبر داد.

عبدالکریم حسین‌زاده گفت:

مدتی است در پی طرحی دو فوریتی برای سامان دادن به وضعیت مسکن شهروندان هستیم که با نهایی شدن چارچوب‌ها و جزئیات، اطلاع‌رسانی می‌کنیم.

نماینده مردم نقده و اشنویه در مجلس بیان کرد:

مدیریت بازار مسکن راه و روش دارد.

کشورهای مختلف برای مدیریت این بخش مهم اقتصادی طرح مسکن تهیه و به اجرا می‌گذارند.

اگر متولیان دولتی بخش مسکن به دنبال حل چالش مسکن هستند، باید با مطالعه تطبیقی تجربیات همه کشورهای جهان برای پایداری وضعیت و قیمت مسکن فرمول و مدل بومی شده ارائه کنند.

وی ادامه داد:

به طور مثال یک مبلغی در نظام بانکی به عنوان تسهیلات خرید یا ساخت مسکن اختصاص داده می‌شود اما این مبلغ هیچ تناسبی با قیمت واقعی مسکن در تهران و حتی شهرستان‌ها ندارد در حالی که میزان تسهیلات مسکن در کشورهای توسعه یافته نسبتی است از میانگین درآمد سالانه اقشار حقوق‌بگیر و مدت زمان بازپرداخت تسهیلات به نحوی که وام‌ گیرندگان می‌توانند به راحتی در طول ۵، ۱۰ یا ۱۵ سال مبلغ تسهیلات را به بانک بازپرداخت کنند.

حسین‌زاده با اشاره به ساختار تسهیلات مسکن در آلمان گفت:

در این کشور مابه‌التفاوت توان اقتصادی خرید یک آپارتمان و قیمت عرضه شده توسط سازندگان در قالب «یارانه مسکن» به مسکن اولی‌ها پرداخت می‌شود.

به گفته وی، در همه جای دنیا ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بخش مسکن به صورت یک مجموعه به هم متصل در سیاست‌های دولتی مورد توجه قرار می‌گیرد تا تاثیر و تاثر بخش‌های اقتصادی با یکدیگر و بر بخش مسکن به درستی کنترل شود.

حسین‌زاده خاطرنشان کرد:

ارزش ملک و زمین در مناطق و محلات شهر در نقشه ارزیابی قیمتی مناطق شهر تهران متفاوت است.

در طرح‌های جامع و تفصیلی شهر تهران نیز پیش‌بینی قیمتی املاک در طول سال‌های اجرای این دو طرح انجام می‌گیرد اما طی روزهای اخیر و با شدت گرفتن افزایش قیمت در بخش فروش مسکن و اجاره‌بها به خوبی قابل مشاهده است که هیچ تناسبی بین طرح‌های تفصیلی و قیمت‌های معامله شده وجود ندارد چرا؟ چون مسئولان نتوانستند از طریق سیاست‌هایشان به این بازار جهت بدهند، به بیان روشن‌تر نحوه مدیریت بخش مسکن توسط دولت‌ها به گونه‌ای بوده که همواره بازار مسکن به سیاست‌های دولت و وزارت راه و شهرسازی جهت داده است.

وی متذکر شد:

سال‌هاست که گفته می‌شود طرح جامع مسکن داریم اما این طرح به معنای واقعی هنوز رونمایی نشده است.

بر اساس توضیحات مدیران وزارت راه و شهرسازی در کمیسیون عمران طرح مذکور در حد ویرایش اولیه است و خبری از نهایی شدن آن نیست.

حسین‌زاده ادامه داد:

تا زمانی که وزارت راه و شهرسازی به عنوان متولی، آن طور که باید و شاید سیاستگذاری، راهبری و نظارت بر بخش مسکن نداشته باشد، افزایش نرخ مسکن با شیب تند این روزها قابل مهار نیست.

منبع

نویسنده: کسری شهبازبیگی | دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات معماری ایران در دانشگاه هنر اصفهان


 «شهر مردگان روی دیگر جامعه زندگان است، نه شاید هم تصویری از خود شهر زندگان است، تصویری بی‌زمان. چراکه مردگان در حال تجربه لحظه تغییرند و سنگ‌قبرشان نشانه‌ای از استمرار و ماندگاری شهرشان است.»

(فیلیپ آریس، مورخ فرانسوی)


 در قسمت جنوبی بستر خشک رودخانه زاینده‌رود اصفهان، حدفاصل پل‌های خواجو و جویی، گورستان تاریخی تخت فولاد با مساحت تقریبی ۷۵ هکتار قرار دارد. تاریخ دقیق پیدایش آن چندان روشن نیست. محمدحسن جابری این تاریخ را به دوران سلطنت الجایتو (۷۰۳ – ۷۱۶ ه.ق) یکی از پادشاهان سلسله ایلخانی نسبت می‌دهد‌‌[۱] ؛ اما قرارگیری قبر یوشع‌ نبی، یکی از پیامبران قوم بنی‌اسرائیل، در تکیه لسان‌الارض (شرق گورستان) که امروزه در گلستان شهدا جای دارد، می‌تواند نشانی از این گورستان حتی در قبل از اسلام باشد. حکیم میرفندرسکی (حکیم و دانشمند عصر صفوی)، بابا رکن‌الدین عارف بزرگ قرن هشتم هجری، سردار اسعد بختیاری از رؤسای ایل بختیاری و سیاستمدار عصر قاجار، میرزا جهانگیرخان قشقایی از مجتهدان بزرگ شیعه در قرن سیزدهم هجری، حسن کسائی از استادان برجسته موسیقی در قرن حاضر و تعداد بی‌شماری از مشاهیر علمی، هنری، مذهبی، سیاسی تاریخ کشور در گورستان تخت فولاد مدفون هستند. در زمان شاه سلیمان صفوی این گورستان با بیش از ۴۰۰ تکیه و خانقاه به اوج گسترش خود می‌رسد[۲] که به‌وضوح بسیار وسیع‌تر از گورستان فعلی بوده است. حال این سؤال پیش می‌آید که علت‌های شروع تخریب وسیع آن در اواخر دوره صفوی و به‌خصوص از دوره شاه سلطان حسین تا به امروز چیست؟

 شاید اولین پاسخی که به ذهن برسد این باشد که با افزایش جمعیت شهر طی این دوران و رشد چشمگیر آن از دوره پهلوی اول، شهر زندگان نیاز پیدا‌کرده تا از مساحت بیشتری از زمین‌های خود برای تأمین نیازهای شهرنشینی همچون سکونت استفاده کند و بدین گونه حریم شهر مردگان رفته‌رفته مورد تعرض واقع‌شده است که پاسخ نادرستی هم نیست، اما این یادداشت قصد دارد از زاویه‌ای دیگر و در پرداختن به ماهیت گونه فضایی گورستان به چرایی و آثار تخریب و دخل و تصرف در گورستان تخت فولاد بپردازد.

عکس از خبرگزاری ایرنا

 میشل فوکو، فیلسوف فرانسوی در نیمه دوم قرن بیستم، مفهوم هتروتوپیا یا دگرجای را اولین بار برای توضیح فضاهای متفاوت در ساحت ادبیات در مقدمه کتاب «نظم اشیا» (۱۹۶۶) مطرح و بعدازآن در قسمتی از یک سلسله برنامه رادیویی با موضوع «ادبیات و اتوپیا» از امکان به‌کارگیری این مفهوم برای مطالعه فضاهای متفاوت در معماری صحبت کرده بود که همین باعث جلب‌توجه گروهی از معماران و درخواست از او برای سخنرانی پیرامون این مفهوم در سال ۱۹۶۷ در پاریس شد. متن این سخنرانی با اجازه فوکو در سال ۱۹۸۴ کمی پیش از مرگش انتشار یافت.[۳]

 میشل فوکو با رویکرد تبارشناسانه‌اش در پرداختن به نحوه شکل‌گیری عصر مدرن، ریشه‌های آن را در قرون‌وسطی جستجو می‌کند. در این سخنرانی هم او ابتدا به شرح تاریخچه‌ای از مفهوم فضا از قرون‌وسطی می‌پردازد. کلیدواژه فهم فضا در این دوران «استقرار» است؛ درواقع او بیان می‌کند که فضا در این دوره با استقرار تقابل‌های دوتایی مثل فضای مقدس و نامقدس، فضای باز و بسته درک می‌شده است. درنتیجه انقلاب گالیله‌ای که نشان می‌دهد زمین است که به دور خورشید می‌گردد و نه برعکس، انسان و زمین از مرکز هستی خارج می‌شوند و فقط نقطه‌ای از عالم بیکران به‌حساب می‌آیند. در این دوره کلیدواژه «پهنه» جایگزین استقرار می‌شود و در تغییرهای بعدی، به عقیده فوکو ما امروزه فضا را در قالب «چیدمان» درک می‌کنیم؛ یعنی مجموعه‌ای از روابط و نسبت اشیا و عناصر باهم که دیگر جایی برای تقابل‌های انعطاف‌ناپذیر دوتایی باقی نمی‌گذارد و ماهیت عناصر بسته به نسبت‌های مختلفی که می‌توانیم در نظر بگیریم می‌تواند تغییر کند، دیگر هر چیزی نه کاملاً سفید است و نه کاملاً سیاه.

 در میان تمام فضاهای موجود، فضاهایی وجود دارند که روابط در آن‌ها به شکل دیگری در جریان است و درعین‌حال که بازتاب‌دهنده آن روابط هستند معکوس کننده و تعلیق کننده و به چالش کشنده آن‌ها هم هستند؛ به بیانی دیگر، در این فضاها با گونه‌ای اختلال در رابطه فضا – زمان مواجهیم[۴]. این‌گونه فضاها به دودسته کلی «آرمان‌جای» یا «اتوپیا» و «دگرجای» یا «هتروتوپیا» تقسیم می‌شوند، البته آرمان جای‌ها صورت واقعی ندارند. آرمان جای‌ها را می‌توان فضایی درونی (در ذهن انسان) و آرمانی در نظر گرفت که انرژی و محرکی را برای بهتر کردن فضای بیرونی زندگی در بشر برمی‌انگیزند، هرچند که مناقشه بر سر تعریف این مفهوم پایان‌ناپذیر است؛ اما هتروتوپیاها وجودی خارجی و بیرونی دارند.

 این اصطلاح از دو کلمه “Hetero” به معنی دیگری و “Topos” به معنی مکان، تشکیل‌شده که درمجموع به «دگرجای» در زبان فارسی برگردانده شده است. هتروتوپیا در اصل یک اصطلاح پزشکی است و به بافتی گفته می‌شود که درجایی غیر از اندام مورد انتظار رشد می‌کند اما الزاماً یک بیماری و یا حتی خطرناک نیست. به عقیده فوکو، دگر جای‌ها درواقع صورت‌های تحقق‌یافته آرمان جای‌ها هستند اما در عمل، به‌ندرت می‌توان نمونه‌های مثبت و امیدبخشی را در عصر مدرن از میان مثال‌های او بیرون کشید[۵]، مگر در دوران پیشامدرن مثل گورستان‌های درون‌شهری فرانسه در قرن هجدهم.

 فوکو در ادامه سخنرانی خود شش ویژگی دگر جای‌ها را نام‌ می‌برد که البته نمی‌توان همه انواع دگر جای‌ها را واجد تمامی این شش ویژگی دانست، اما در اینجا به آن ویژگی‌هایی که می‌تواند با موضوع گورستان مرتبط باشد و ما را به شناخت ماهیت این فضا نزدیک کند پرداخته می‌شود.

 قبل از هر چیز باید گفت که هیچ فرهنگ یا تمدنی در تاریخ وجود نداشته است که از این دسته فضاها خلق نکرده باشد. دگر جای‌ها کارکردهای مختلفی دارند و ازاین‌رو، شاید مشکل بتوان شکلی جهان‌شمول برای آن‌ها تعریف کرد اما به‌طورکلی در جوامع ابتدایی، گونه دگرجای بحران مطرح است. این مکان‌ها به افرادی تعلق دارند که به‌نوعی در یک حالت بحرانی قرار دارند؛ زنان در حالت زایش، کهن‌سالان و در اندک موارد به‌جای مانده از این نوع می‌توان به دانش‌آموزان مدارس شبانه‌روزی در دوران نه‌چندان دور اشاره کرد. در دوره مدرن، ما بیشتر شاهد دگرجای انحراف هستیم؛ این مکان‌ها یا دگر جای‌ها به افرادی تعلق دارند که از وضعیت نرمال یا هنجار جامعه خارج‌شده‌اند که از بهترین نمونه‌های آن می‌توان بیمارستان، تیمارستان، زندان را برشمرد.

عکس از ایرنا

 در این میان گورستان حالت ویژه و منحصربه‌فردی دارد چون‌که حالت بحران و انحراف برای مردگان اصلاً مطرح نیست. پس چرا باید آن را دگرجای نامید؟ اگر به نقشه شهر اصفهان در سال ۱۳۰۱ هجری شمسی نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که اغلب محله‌های این شهر در کنار خود جایی را به دفن مردگان اختصاص داده‌اند و هر محله گورستانی متعلق به خود دارد. شاید اهالی محله‌ها با این کار می‌خواسته‌اند یاد و خاطره عزیز ازدست‌رفته‌شان را در قالب تکه سنگی به نام سنگ‌قبر در حافظه نگه‌دارند و به‌نوعی گورستان‌ها هستند که زنده‌بودن انسان‌ها را به آن‌ها یادآوری می‌کنند و این ویژگی بارز هتروتوپیایی گورستان است. باگذشت زمان و نیاز به فضای بیشتر برای دفن مردگان، از طرفی معضل مسائل بهداشتی و از طرفی دیگر شیوع هراس از یک بیماری به نام مرگ که از ارتباط نزدیک مردم با گورستان‌های درون شهر حاصل می‌شد باعث شد این باور به وجود آید که مرگ، یعنی انتقال از بازه زمانی محدود زندگی به زمان بی‌نهایت که نوعی اختلال در زمان عادی و یکی از ویژگی‌های دگر جای‌هاست، باید درجایی بیرون از فضای زندگی روزمره اتفاق بیفتد، درنتیجه این فضاها رفته‌رفته از درون شهرها حذف و فقط آن دسته از گورستان‌ها که در حاشیه یا بیرون شهر قرار داشتند به رسمیت شناخته شدند.

عکس از ایمنا

 گورستان تخت فولاد هم حاصل همین فرآیند است و طرد شدن و به دور ماندن از نظارت هرروزه مردم یکی از علت‌هایی شد تا خیابان‌های عریض و طویلی مثل خیابان شمالی جنوبی فیض از وسط گورستان و خیابان شرقی – غربی آزادگان از حاشیه جنوبی و بسیاری خیابان کوچک و بزرگ دیگر درون آن به بهانه سهولت عبور و مرور در میان این فضا و دسترسی به مصلای بزرگ اصفهان و به بهای از بین رفتن قبرهای بی‌شمار کشیده شوند و آن را به تکه‌هایی جدا از هم تقسیم کنند. دیگر ویژگی هتروتوپیایی گورستان یعنی انباشت زمان‌های برجسته تاریخ در مکانی بی‌حرکت در قالب مدفون بودن اشخاص نامدار دوره‌های تاریخی، دیگر به‌مثابه یک ارزش شناخته نمی‌شود و این تغییر در باور ما منجر به روا دانستن ادامه تخریب‌ها و دخل و تصرف‌ها در تخت فولاد شده است؛ آخرین تغییرات حاکی از تصمیم شهرداری اصفهان به شروع ساخت سالن اجتماعات شش هزار متری برای برگزاری مراسم‌های فرهنگی – مذهبی، آن‌هم در تکیه قدیمی لسان‌الارض و محل دفن یوشع نبی است که در صورت عملی شدن، چهار هزار قبر باید از بین بروند. در مقابل انباشت زمان، بحث زمان گریزان و ناپایدار هم مطرح است؛ برای مثال، برگزاری تورهای گردشگری و مراسم پنج‌شنبه آخر سال را که در بازه زمانی کوتاه‌مدت یک یا بخشی از یک روز انجام می‌شود در نظر بگیرید. هرچند که نوعی توجه به این قبرستان به‌حساب می‌آید اما شستشوی قبرها، ایجاد محوطه‌های سرسبز و درخت‌کاری و خیابان‌های سنگ‌فرش و حتی تغییر نام گورستان تخت فولاد به مجموعه فرهنگی مذهبی تاریخی تخت فولاد، ازجمله کارهایی در راستای جریان زیباسازی هستند تا این فضا به مذاق بازدیدکنندگانش خوش بیاید، درحالی‌که آسیب‌هایی مضاعف از پس آن‌ها پیداست.

پی‌نوشت‌ها

[۱] جابری، محمدحسن (۱۳۷۸). تاریخ اصفهان، ج ۲، ص ۱۷۰٫ اصفهان: چاپ جمشید مظاهری.

[۲] بهشتیان، عباس (۱۳۴۳). بخشی از گنجینه آثار ملی ایران، ج ۱، ص ۴۴ – ۴۶٫

 [۳]فوکو، میشل (۱۳۹۶). سخنرانی با عنوان فضاهایی دیگر یا «دیگر جای‌ها». ترجمه ناصر فکوهی. منتشرشده در سایت «انسان‌شناسی و فرهنگ»

[۴] جانسون، پیتر. «کشف “فضاهای متفاوت”» فوکو. ترجمه‌ی آتنا کامل. منتشرشده در سایت «فضا و دیالکتیک».

[۵]  همان.

 

برچسب ها

تمامی حقوق مطالب برای کمپانی مصالح محفوظ است و هرگونه کپی برداری بدون ذکر منبع ممنوع می باشد.